Prelekcja Związku Oficerów Rezerwy RP na temat Żołnierzy Wyklętych
27 lutego 2026 r. w Nowodworskim Ośrodku Kultury w Nowym Dworze Mazowieckim odbyła się prelekcja (wykład historyczny) dla młodzieży nowodworskich szkół związana z przypadającym 1 marca Narodowym Dniem Pamięci Żołnierzy Wyklętych, zorganizowana przez Związek Oficerów Rezerwy Rzeczypospolitej Polskiej.
Na spotkanie przybyli uczniowie wraz z nauczycielami: ze Szkoły Podstawowej nr 1, Zespołu Placówek Edukacyjnych, Liceum Ogólnokształcącego, Zespołu Szkół nr 2, Zespołu Szkół Zawodowych nr 1 oraz Warsztatów Terapii Zajęciowej.
Związek Oficerów Rezerwy RP reprezentowali: płk w st. spocz. Alfred Kabata – Prezes ZG, ppłk w st. spocz. Janusz Zajączkowski, Teresa Stroińska-Macińska i Wiesława Karczmarczyk.
Przybyłych uczniów i nauczycieli powitał ppłk w st. spocz. Janusz Zajączkowski – prezes Okręgu Mazowieckiego ZOR RP. Następnie głos zabrał płk w st. spocz. Alfred Kabata, który przedstawił genezę obchodów Narodowego Dnia Pamięci Żołnierzy Wyklętych i podkreślił, że od kilku lat Związek Oficerów Rezerwy RP dla uczczenia tej rocznicy organizuje spotkania z młodzieżą nowodworskich szkół.
Po wystąpieniu płk. w st. spocz. Alfreda Kabaty, głos zabrał prelegent, którym był pracownik Centralnego Przystanku Historia Instytutu Pamięci Narodowej Michał Rastaszański, będący jednocześnie członkiem Związku Oficerów Rezerwy.
W swoim wystąpieniu, wzbogaconym prezentacją multimedialną, w przystępny sposób przedstawił losy Żołnierzy Niezłomnych. Szczególne miejsce w wykładzie zajęła postać rotmistrza Witold Pilecki ps. „Witold” – ochotnika do KL Auschwitz, żołnierza Armii Krajowej i jednego z najodważniejszych oficerów Polskiego Państwa Podziemnego.
Prelegent szerzej omówił historię Zrzeszenia „Wolność i Niezawisłość”, ze szczególnym uwzględnieniem działalności IV Zarządu Głównego oraz aresztowania i egzekucji jego członków. W tym kontekście przywołana została postać ppłk. Łukasza Cieplińskiego ps. „Pług”, czyli prezesa IV Zarządu WiN, którego egzekucja 1 marca 1951 roku stała się symboliczną datą, upamiętnianą dziś jako Narodowy Dzień Pamięci Żołnierzy Wyklętych.
W dalszej części spotkania omówiono losy tzw. „ostatnich wyklętych”, wśród których znaleźli się: Andrzej Kiszka ps. „Dąb”, Józef Franczak ps. „Laluś” uznawany za ostatniego poległego w walce Żołnierza Wyklętego, a także Antoni Dołęga ps. „Znicz”, czyli ostatni żołnierz wyklęty, który nigdy nie wyszedł z konspiracji i ukrywał się aż do lat 80.
Prelegent zwrócił także szczególną uwagę na postać bliską mieszkańcom Nowego Dworu Mazowieckiego – Mieczysława Dziemieszkiewicza ps. „Rój”, dowódcę oddziału Narodowego Zjednoczenia Wojskowego działającego na północnym Mazowszu, którego działalność i tragiczna śmierć na trwałe wpisały się w historię regionu.
Metryka
- Autor M. R. Foto: Wiesława Karczmarczyk
